Mos op het dak verwijderen doet u bij droog weer door het los te borstelen met een zachte bezem of een nylon handborstel, van de nok naar de goot toe, en het losgekomen mos daarna uit de goot en de afvoer te halen. Gebruik nooit een hogedrukreiniger: die slaat de toplaag van de pannen af, waardoor het mos een paar jaar later dikker terugkomt. Een laagje mos op de noordkant van een dak is normaal en meestal onschuldig. Het wordt pas een probleem als het in de overlap van de pannen groeit of de goot verstopt. Hieronder leest u wanneer ingrijpen echt nodig is, hoe u het veilig aanpakt en wat het kost om het te laten doen.
Is mos op het dak schadelijk?
Niet altijd. Mos heeft vocht en schaduw nodig, dus op de noordkant van een dak groeit het vrijwel overal. Zolang het op het zichtbare deel van de pan blijft zitten, is het vooral een kwestie van uiterlijk. Schadelijk wordt het in deze gevallen:
- Mos groeit in de overlap tussen de pannen. Daar houdt het water vast op precies de plek waar het weg zou moeten lopen.
- Het vriest. Water in die overlap zet bij vorst uit, drukt pannen iets omhoog en kan de onderkant van een pan laten scheuren.
- De goot loopt vol. Afgespoeld mos vormt een dichte prop in de goot en in de hemelwaterafvoer.
- Het mos is dik en vochtig. Een laag van enkele centimeters blijft dagen nat en houdt het onderdak en de panlatten vochtig.
- Er groeit onkruid in. Wortels in de naden en achter de nokvorsten duwen materiaal uit elkaar.
Er is nog een signaal dat vaak over het hoofd wordt gezien: mos op de zonkant. Op een dakvlak dat regelmatig opdroogt hoort nauwelijks mos te groeien. Ziet u daar toch een groene waas of stevige plukken, dan zuigt de pan zelf vocht op. Dat wijst op verwering, vooral bij betonpannen van dertig jaar of ouder. Het mos is dan het gevolg, niet de oorzaak.
Waarom u nooit een hogedrukreiniger op dakpannen zet
Dit is de fout die we het vaakst tegenkomen, en hij is duur. Een keramische pan heeft een engobe- of glazuurlaag, een betonpan een gekleurde cementhuid. Beide lagen maken het oppervlak glad en dicht. Een hogedrukstraal van 150 bar haalt die laag eraf. Wat overblijft is een ruw, poreus oppervlak dat water opzuigt en waar mossporen zich juist uitstekend aan hechten. Het dak is een seizoen schoon en daarna vuiler dan ervoor.
Daar komt bij dat een straal water schuin onder de pannen komt. Dakpannen zijn waterdicht bij regen die van boven komt, niet bij water dat er met kracht onderdoor wordt geduwd. Het onderdak, de panlatten en soms de isolatie worden nat, en pannen kunnen verschuiven zonder dat u het vanaf de grond ziet. Vakkundig reinigen gebeurt daarom met lage druk of gewoon met de hand, en altijd van boven naar beneden zodat het water met de overlap mee loopt.
Mos op het dak verwijderen in vijf stappen
- Kies droog weer en laat het mos opdrogen. Droog mos laat veel makkelijker los dan natte, plakkerige pollen. Twee droge dagen vooraf maken het verschil.
- Zorg eerst voor een veilige opstelling. Gebruik een dakladder die over de nok haakt, of een rolsteiger. Loop niet los over de pannen: u breekt ze en uw grip is slechter dan u denkt.
- Borstel van de nok naar de goot. Gebruik een zachte bezem of een nylon handborstel en werk met de pannen mee. Nooit een staalborstel, die krast de toplaag open en laat roestsporen achter.
- Haal het mos uit de overlap en achter de nokvorsten. Een houten of kunststof spatel werkt hier beter dan een schroevendraaier. Metaal beschadigt de pan.
- Maak de goot en de afvoer leeg. Al het losgekomen mos ligt daar nu. Slaat u deze stap over, dan verplaatst u het probleem alleen maar. In ons artikel over dakgoot schoonmaken leest u hoe u dat aanpakt.
Controleer tijdens het werk meteen de pannen zelf. Een pan die bij aanraking afbladdert of waarvan de onderkant afbrokkelt, is aan vervanging toe. Gebroken pannen laat u niet liggen tot het voorjaar, want daar begint de meeste dakreparatie mee.
Welke middelen werken en welke niet
| Methode | Werkt het | Waar u op moet letten |
|---|---|---|
| Droog borstelen met de hand | Ja, het beste resultaat | Arbeidsintensief, vraagt een veilige opstelling |
| Antimosmiddel opspuiten | Ja, maar langzaam | Werkt pas na enkele weken, alleen bij droog weer opbrengen |
| Lagedrukreiniging door een vakman | Ja | Hooguit enkele tientallen bar, altijd van boven naar beneden |
| Hogedrukreiniger | Nee | Beschadigt de toplaag en drukt water onder de pannen |
| Chloor of bleekmiddel | Nee | Schadelijk voor tuin, vijver en zinkwerk, effect is tijdelijk |
| Groene aanslagreiniger uit de bouwmarkt | Deels | Prima tegen algen en groene waas, komt niet door dik mos heen |
Gebruikt u een antimosmiddel, houd dan rekening met uw omgeving. Het spoelt via de goot en de afvoer de tuin of het riool in, en veel middelen zijn schadelijk voor vijverleven. Gebruik alleen een middel met een toelating van het Ctgb, het college dat in Nederland beoordeelt welke biociden zijn toegestaan. Dek een vijver af en spoel beplanting onder de goot na.
Dakpannen coaten na het reinigen: zin of onzin?
Na een reinigingsbeurt krijgt u vaak een coating aangeboden, met het verhaal dat de pannen daarmee jaren beschermd zijn. Wees daar kritisch op. Een coating hecht alleen goed op een schone, droge en nog gave pan. Juist op verweerde pannen, waar het mos het hardnekkigst is, zuigt het poreuze oppervlak de coating op en laat de laag na een paar jaar los in vlekken.
Een coating maakt een pan bovendien niet sterker. Hij verandert het uiterlijk en werkt een tijd vuilafstotend, maar de levensduur van de pan zelf verlengt hij niet. Zijn uw pannen echt op, dan is het geld beter besteed aan nieuwe pannen dan aan een laklaag over oude. Twijfelt u tussen die twee, laat dan eerst beoordelen hoe de pannen eraan toe zijn voordat u iets laat aanbrengen. Bij een hellend dak renovatie vervangen we de pannen inclusief het onderdak eronder, en dat lost wel op waar een coating alleen overheen gaat.
Zelf doen of laten doen?
Mos op het dak verwijderen is op zichzelf geen ingewikkeld werk. Het risico zit in de hoogte en in de pannen waar u overheen moet. Een hellend dak is glad zodra er mos of dauw ligt, en een pan die onder uw voet breekt kost u niet alleen die pan. Bij een laag dakvlak dat u vanaf een stevige steiger bereikt, is het prima zelf te doen. Bij een woning van twee verdiepingen, een steil dakvlak of een dak dat u alleen via een ladder bereikt, is dat het niet waard.
Richtprijzen voor mos op het dak verwijderen door een dakdekker:
| Werk | Richtprijs |
|---|---|
| Mos handmatig verwijderen | 5 tot 10 euro per m2 |
| Reinigen plus behandeling met antimosmiddel | 12 tot 20 euro per m2 |
| Klein dakvlak, minimumtarief per dagdeel | 250 tot 450 euro |
| Steiger of hoogwerker, indien nodig | 150 tot 400 euro |
Laat u het doen, vraag dan vooraf welke druk er gebruikt wordt. Een partij die met hogedruk werkt en daar geen duidelijk antwoord op geeft, kunt u beter overslaan.
Mos voorkomen: wat helpt en wat niet
Volledig mosvrij blijft een dak in ons klimaat niet, maar u kunt de groei flink vertragen:
- Koperdraad of een zinkstrip onder de nokvorsten. Regenwater neemt kleine hoeveelheden metaal mee naar beneden en dat remt de groei. Het effect is het sterkst op de bovenste meters en neemt af richting de goot. Het werkt preventief op een schoon dak, het verwijdert bestaand mos niet.
- Overhangende takken snoeien. Minder schaduw en minder blad betekent een dakvlak dat sneller opdroogt.
- De goot twee keer per jaar leeghalen. Staand water in de goot houdt de onderste rij pannen permanent vochtig.
- Gladde pannen kiezen bij vervanging. Geglazuurde keramische pannen houden aanzienlijk minder aanslag vast dan onbehandelde betonpannen.
Wat niet helpt: het dak jaarlijks schoonspuiten. Elke ronde met te veel druk maakt het oppervlak ruwer, en daarmee wordt de volgende laag mos alleen maar dikker. Structureel dakonderhoud draait om rustig reinigen en op tijd de kleine gebreken aanpakken, niet om hard schoonmaken.
Wanneer mos wijst op een groter probleem
Ga niet alleen schoonmaken als u een van deze dingen ziet. Dan is er iets onder het mos aan de hand:
- Pannen die afbrokkelen, afbladderen of poederig aanvoelen
- Mos op de zonkant van het dak, waar het hoort op te drogen
- Plukken mos die op zolder zichtbaar zijn tussen de pannen door
- Vochtplekken of donkere strepen op het dakbeschot op zolder
- Scheve of verschoven pannen, vaak bij de nok of de kilgoot
In die gevallen is het mos het gevolg van verwering, een kapot onderdak of een aansluiting die water doorlaat. Een dak schoonmaken lost dat niet op en kan het zelfs verergeren. Laat het eerst bekijken met een dakinspectie. Lekt het al zichtbaar naar binnen, dan is dat geen onderhoudsklus meer maar een geval voor spoedhulp bij daklekkage.
Zo pakken wij het aan
Mos op het dak verwijderen begint bij ons niet met reinigen, maar met kijken. We beoordelen hoe de pannen erbij liggen, of ze nog hard zijn, hoe de nok en de kilgoten eraan toe zijn en of het mos ergens vocht vasthoudt. Pas daarna bepalen we of schoonmaken zinvol is. Het werk doen we handmatig of met lage druk, van de nok naar beneden, en we laten de goot en de afvoer schoon achter. Blijkt onderweg dat pannen versleten zijn, dan zeggen we dat, ook als dat betekent dat een reinigingsbeurt niet de oplossing is. Vervangen we pannen of pakken we de aansluitingen aan, dan doen we dat met tot 10 jaar garantie op het werk. De inspectie vooraf is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen over mos op het dak
Is mos op het dak schadelijk?
Een dun laagje mos op de noordkant is meestal onschuldig. Schadelijk wordt het als het in de overlap tussen de pannen groeit, want daar houdt het water vast dat bij vorst uitzet en pannen kan laten scheuren. Ook verstopt afgespoeld mos de goot en de hemelwaterafvoer.
Mag je mos van het dak spuiten met een hogedrukreiniger?
Nee. Hoge druk slaat de engobe- of cementlaag van de pannen af, waardoor ze poreus worden en het mos sneller terugkomt. Daarnaast wordt water onder de pannen geduwd en kunnen pannen verschuiven. Borstel droog met de hand of laat het met lage druk doen.
Wanneer kunt u het beste mos op het dak verwijderen?
Mos op het dak verwijderen gaat het makkelijkst bij droog weer in het voorjaar of het najaar, na een paar droge dagen. Droog mos laat het makkelijkst los. Vermijd vorstperiodes en dagen met regen, want een nat dak is glad en nat mos smeert uit over de pannen.
Wat kost mos op het dak verwijderen?
Reken op ongeveer 5 tot 10 euro per m2 voor handmatig verwijderen en 12 tot 20 euro per m2 als er ook een antimosbehandeling op gaat. Voor een klein dakvlak geldt meestal een minimumtarief van 250 tot 450 euro per dagdeel, plus eventueel steiger of hoogwerker.
Helpt koperdraad tegen mos op het dak?
Ja, maar alleen preventief. Regenwater neemt kleine hoeveelheden koper mee naar beneden en dat remt nieuwe groei, vooral op de bovenste meters van het dakvlak. Bestaand mos verdwijnt er niet door, dus maak het dak eerst schoon.
Mos op het dak verwijderen door een dakdekker?
Wilt u mos op het dak verwijderen, maar twijfelt u of uw pannen nog tegen een reinigingsbeurt kunnen, of ziet u mos op plekken waar het niet hoort? Vraag een gratis dakinspectie aan via onze contactpagina of bel ons op 06 87 98 46 31. Wij zijn actief in Den Haag en omgeving.
